SERAMİK

Free Web Hosting Provider - Web Hosting - E-commerce - High Speed Internet - Free Web Page

Çamur için genel olarak 3 çeşit şekillendirme yöntemi vardır. Bunların ilki elle şekillendirmedir. Bu yöntemde tahta ve metal şekillendirici aletler, kesici aletler gibi malzemeler kullanılır. Çamur tamamen kurumadan oldukça sertken, düzgün tahta aletlerle yüzeyi cilalanarak parlaklık ve pürüssüzlük verilebilir. Bu yöntemin avantajı, istenen formun verilebilmesidir. Biçim, kalınlık, kabartma, boyut, desen gibi tüm özellikler kontrol edilebilir.

İkinci şekillendirme yöntemi Tornadır. Torna, kendi ekseni etrafında hızla dönebilen bir tablanın üzerine konan çamurun elle şekillendirilmesidir. Yumuşak plastik özellikli kilin kullanıldığı tornada, sadece yuvarlak kesitli kaplar yapılabilir. Tornanın mantığı çamura kuvvet uygulayan sabit bir desteğin, dönen çamuru simetrik bir biçimde şekillendirmesidir. Bu yöntemde elle dışarıdan itilen çamur, elin şeklini alır. Böylece istenen şekil verilebilir. Tornada çamuru şekillendirmek için yumuşatmak gerekir, bu nedenle torna, suyla yapılır. Son şeklini alan torna, misina yardımıyla torna tablasından ayrılır ve kurutulur. Kurutma sırasında gereken ekleme ve düzeltmeler yapılabilir.

Son yöntem ise kalıp dökmektir. Bu yöntemde sıvı çamur denen çok ince yapılı, likit bir çamur kullanılır. Alçı kalıplara dökülen sıvı çamur, alçının suyu çekmesiyle kurumaya başlar. Bu kuruma alçı kalıba yakın yerlerden başlar. Böylece alçıya yakın kuru çamur kalınlığı giderek artar. Çeper yaklaşık 6 mm kalınlıkta iken geriye kalan sıvı çamur geri dökülür. Geriye kalan kuru kısım tamamen kurutulur. Ancak bu çamurun yapışma özelliği zayıf olduğundan üzerine ekleme yapmak zordur.

Tüm şekillendirmelerden sonra, isteğe göre zımpara yapılabilir. Böylece pürüssüz bir yüzey sağlanır.

Şekillendirilen çamur önce oda sıcaklığında bir kaç gün kurutulmalıdır. Bu esnada form oldukça küçülür. Ancak form henüz şekillendirme aşamasındayken kuruması engellenmelidir, yoksa kuruyan çamur şekillendirilemez. Kuruması, çamuru ıslak tutarak sağlanır. Form, nemli bir beze sarılır, bu şekilde bir torbaya konur ve ağzı sıkıca bağlanır. Hava almayan bir torba olması ve oda sıcaklığının çok yüksek olamaması gerekir. Bu şekilde iş, bir haftaya kadar tutulabilir. Ama daha uzun süreler bırakılacaksa, yaklaşık haftada bir bez ıslatılmalıdır.

İş tamamen bittikten sonra, hızlı kurutmak sakıncalıdır. Yavaş kurumazsa, içinde çatlaklar, hatta kırıklar meydana gelebilir. Bunu engellemek için kururken bir bez içinde torbasız kurutulabilir. Ya da serin bir oda kullanılabilir. İnce kısımlar daha çabuk kuruduğu için buralar sarılmalı, kalın yerlerle aynı hızda kuruması sağlanmalıdır. Tamamen kuruduktan sonra, zımpara yapılır ve iş fırına girer.

Kurumuş işler, bu pişirme için özel yapılmış seramik fırınlarında yüksek sıcaklıklarda pişirilir. Burada, çamurun içindeki karbon, oksijenle exotermik olarak yakılır. Bu tepkime yaklaşık 700 derece civarında gerçekleşir. Ama sadece çamuru kurutmak için 400 dereceye kadar çıkan kurutma fırını da yakılabilir. Pişirme 800 derecelik "bisküvi" fırınında yapılır. Fırın 400 dereceye gelene kadar yavaş ısınır, böylece formların hızla küçülmesi nedeniyle patlamaları önlenir. 400 dereceden 800 dereceye kadar hızla ısınan fırın son sıcaklığına gelince durur ve sonra fırın soğumaya başlar. Yavaş yavaş soğuyan fırın, yaklaşık 80 dereceye gelince açılır. Fırının yanma ve soğuma süresi yaklaşık 3 gün sürer. Ancak bu süre fırına ve oda sıcaklığına göre değişir.

Çamur daima fırından çıktıktan sonra boyanır. Ancak boyama yöntemleri ve boya çeşitleri farklılık gösterir . Boyanın çeşidine göre de uygulanacak yöntem değişir. Ancak temelde birçok çeşit boya vardır. Bunlardan ilki oksit boyalardır. Bunlar metal oksitlerdir ve renk seçeneği nisbeten azdır. Bu boyalar suyla çözünür. Uygulamadan sonra tekrar pişirilmesi gerekir. Bu boya pratikte tek renkli ve gölgeleme yapılacak işlerde uygulanır. İkinci çeşit boya, sır boyasıdır. Bu boya, genelde yakından bilinen parlak seramik boyasıdır. Tüm yüzey düzgün, parlak, cam gibi bir yüzeye sahiptir. Aslında cam demek yanlış olmaz, gerçekten de camın hammaddesi yüzeyi kaplar. Pistole denilen püskürtme aletleriyle sır yapılabileceği gibi boyanın içine daldırma yöntemiyle ya da fırçayla da sır yapılabilir. Oldukça kalıcı ve kullanışlı bir boya olan sır aynı zamanda geniş bir renk yelpazesine sahiptir. Sır boyalı işler tekrar fırına girerler ve yaklaşık 1020 derecede bir daha pişerler. Üçüncü boya tipi gomelaktır. Toz boya, ispirto ile eritilen gomelak denilen bir çeşit zamk ile beraber kullanılır. Boya, boyanacak işe bir fırçayla sürülür. Renk seçeneği çoktur. Ancak bu boya oksit veye sır boya gibi tekrar fırına girmez. Dördüncü tip boyalar, tiner esaslı olup, sır üstüne sürülürler. Bunlar fırçayla uygulanır ve tekrar fırına girmezler. Geniş renk yelpazesine sahip ancak pahalı bir boya tipidir. Beşinci tip boya, sır altı boyalardır. Fırçayla uygulanan bu boyalar fırına girebilir ve şeffaf sırın altında desen amaçlı kullanılır. Bu boya çeşitleri, isteğe ve formun özelliklerine göre seçilir.

Sır ve oksit boya çeşitleriyle boyanan işler tekra fırına girerler. Bunlara sır altı denilen boyalar da dahildir. Sır dışındaki boyalar normal bisküvi fırınına girerler ancak sır fırını için çok daha yüksek bir sıcaklık gerekir. Bu sıcaklıkta cam erir ve formun yüzeyini pürüssüz bir şekilde kaplar. Bu fırınlar patlama veya kırılma riski taşımazlar çünkü işlerin hepsi daha önce pişmiştir. Sır boyanan işlerin tabanının boyasız olmasına dikkat edilmelidir yoksa tabandaki boya eriyip formun tabana yapışmasını sağlayabilir. Bu da formun kırılmasını gerektirir. İkinci fırından sonra form son halini almıştır. Daha başka bir değişiklik yapmak mümkün değildir.